The House trên Netflix – Phim không kinh mà chỉ dị
The House, phim hoạt hình stop-motion sử dụng vật liệu len chọc (needle felting) đã lên sóng Netflix ngày 14/01/2022. Phim thuộc dạng hợp tuyển gồm 3 câu chuyện thuộc 3 thời đại khác nhau, xảy ra trong cùng một ngôi nhà bị nguyền rủa. Với tạo hình nhân vật có phần ma mị, người xem dễ kết luận đây là phim kinh dị, nhưng thật ra, phim này không kinh mà “dị” nhiều hơn, người xem hãy chuẩn bị tinh thần đón nhận sự mơ hồ, trừu tượng của bộ phim độc đáo này.
Ba phần phim được đạo diễn bởi 4 đạo diễn khác nhau nhưng cuối cùng tất cả đều liên kết mượt mà. Những nhân vật trong phim có thể có số phận khác nhau trong ngôi nhà bí ẩn này, nhưng tất cả đều có chung tâm trạng: bất an, bám chấp, để rồi nỗi khiếp đảm len lỏi, khiến người xem cũng phải bứt rứt. Nhìn chung tất cả các nhân vật đều rất lẻ loi và ta sẽ sớm nhận ra chủ đề bộ phim: tên phim là The House (ngôi nhà) chứ không phải Home (mái ấm).
Mái ấm là nơi tình yêu và cuộc đời hòa quyện
Còn ngôi nhà chẳng là gì ngoài mớ gạch xếp cạnh nhau
Câu chuyện thứ 1: And Heard Within, A Lie is Spun
Câu chuyện đầu tiên do hai đạo diễn chuyên làm phim stop-motion chất liệu len chọc – Emma de Swaef và Marc James Roels thực hiện. Đây có thể xem là nguồn gốc của ngôi nhà, nói về gia đình nhà Raymond bị suy sụp tài chính, phải lui về sống trong cảnh nghèo nàn. Một ngày kia, họ hàng đến thăm và buông lời bỉ bai gia đình họ, khiến ông Raymond nhục nhã và uống rất say tối đó. Trong cơn say, ông gặp được một kiến trúc sư nổi tiếng vốn là bạn của cha mình, tên Van Schoonbeek.
Kiến trúc sư bí ẩn này đề nghị xây cho họ một ngôi nhà, cả gia đình có thể dọn vào sống miễn phí, từ bỏ ngôi nhà tuềnh toàng cũ và sẽ sớm lấy lại địa vị xã hội. Đó có thể xem là đề nghị kì lạ nhưng trong nỗi tuyệt vọng, gia đình đã ký tên đồng ý. Ban đầu mọi thứ cứ như một giấc mơ: ngôi nhà đã được trang bị đầy đủ nội thất hiện đại so với TK19, đến bữa là có thức ăn, Penelope không phải đụng tay vào việc gì, bà thích may bao nhiêu chiếc rèm cửa tuyệt đẹp cũng được.
Đương nhiên, trên đời không có gì được cho không cả. Vị kỹ sư liên tục thay đổi cấu trúc ngôi nhà, vợ chồng Raymond dường như bị một thế lựa nào đó thôi miên không còn là chính mình nữa. Chỉ có cô con gái Mabel và em gái Isobel là nhận ra điều bất thường. Chúng thà sống trong căn nhà cũ nghèo mà ấm áp còn hơn là trong căn dinh thự to lớn đáng nguyền rủa này.
Lý giải cái kết And Heard Within, A Lie is Spun
Đây là câu chuyện giải thích xuất xứ Ngôi Nhà, vốn do kiến trúc sư ma quỷ Van Schoonbeek thiết kế nên. Có lẽ ông là một thực thể không phải người, thông qua hình dáng to lớn dị thường khi thao túng Thomas diễn theo ý mình mỗi ngày, đến nỗi Thomas phát điên. Có vẻ biên kịch sẽ không có một lời giải thích tường tận nào cho thế lực ẩn sao ngôi nhà, càng tăng vẻ kỳ bí cho nó.
Van Schoonbeek rõ ràng chỉ muốn trêu đùa với những người đến ở trong ngôi nhà của ông, xem họ như một phần phụ thuộc vào nó và ông sẽ dần biến đổi họ. Nếu như không vì áp lực xã hội, có lẽ Raymond đã không từ bỏ mái ấm nhỏ của họ để chuyển vào ngôi nhà ma quái này.
Câu chuyện thứ 2: Then Lost is Truth that Can’t be Won
Câu chuyện thứ 2 do Niki Lindroth von Bahr đạo diễn trong ‘The House’ đặt vào thời điểm hiện tại, nơi các nhân vật đều là chuột. Chú chuột nhân vật chính được gọi là Developer (nhà đầu tư/phát triển) đang thực thi kế hoạch chỉnh sửa ngôi nhà cũ trên đường Van Schoonbeek ấy thành nơi ở mới khang trang rồi bán kiếm lời. Developer đổ hết tiền bạc thanh xuân của mình vào dự án để đời ấy, có vẻ anh đang đặt cược một ván bài quá lớn giữa thời buổi suy thoái kinh tế.
Đương nhiên mọi chuyện không diễn ra suông sẻ cho Developer. Đây là hồi phim thúc đẩy cảm xúc người xem dữ dội nhất, kết hợp cùng yếu tố dị hợm, trừu tượng, sẽ khiến khán giả lây lan nỗi bất an từ nhân vật, để rồi đẩy lên kinh hoàng và kết thúc trong tuyệt vọng. Những con bọ lông xâm chiếm, gặm nhấm ngôi nhà dù cho nhân vật có cố tiêu diệt chúng, người đến xem nhà cuối cùng lại không hứng thú và ngôi nhà bị chiếm hữu bởi một cặp đôi vào ở ké. Developer sớm chìm trong một đống giấy nợ và những cuộc gọi từ ngân hàng.
Lý giải cái kết Then Lost is Truth that Can’t be Won
Developer thật ra là một chú chuột căng thẳng đến mức bị hoang tưởng. Cậu đã đánh đổi quá nhiều thứ vào dự án bán nhà, đến mức bạn gái đã rời bỏ anh từ lâu nhưng anh vẫn cứ mãi gọi điện, nhắn tin, mà đó lại là số của nha sĩ. Cặp đôi kỳ lạ (The Odd Couple) đến ở ké trong nhà có thể cũng nảy sinh từ tâm trí không tỉnh táo của Developer. Chúng thật sự là những con bọ lông, nhưng trong mắt của Developer thì lại như chuột. Chúng kéo bầy kéo lũ đến cắn phá ngôi nhà và Developer chấp nhận sống chung với chúng theo bản năng hoang dã.
Câu chuyện thứ 3: Listen Again and Seek the Sun
Câu chuyện cuối cùng trong ‘The House‘ đặt ở thời điểm tương lai, do Paloma Baeza đạo diễn có lẽ là hồi phim sáng sủa nhất, như cái tên của nó “Lắng nghe lần nữa và tìm kiếm Mặt Trời”. Tập phim cũng truyền tải thông điệp rõ ràng về biến đổi khí hậu và cách người ta cố tình làm ngơ với nó. Đồng thời có chút yếu tố “người chơi hệ tâm linh”, vừa mỉa mai, vừa chữa lành.
Rosa là cô mèo tam thể kế thừa ngôi nhà từ ba mẹ mình, cô sửa sang ngôi nhà thành nơi cho thuê và một mình quán xuyến tất cả. Thế nhưng, tình hình nhà đất có vẻ khó khăn vì xung quanh ngập lụt “toàn là nước ey”, nước từ vòi thì có màu nâu và tất thảy người thuê đều rời đi tìm nơi tốt hơn. Rosa vẫn làm như không thấy được tình trạng đó, cố bám trụ với ngôi nhà cùng hai người ở thuê là Elias và Jen. Nhưng hai người này lại không trả được tiền mà toàn dùng cá với đá thanh tẩy để đổi với Rosa, khiến cô rất không hài lòng.
Rosa cố gắng tu sửa ngôi nhà để có thể kiếm người thuê tốt hơn (điều vốn bất khả thi). Jen thì mang về anh bạn trai Cosmos chơi hệ tâm linh càng khiến Rosa phát điên hơn nữa. Hồi 3 này của ‘The House’ phản ánh rất nhiều xu hướng xã hội đang lên gần đây: con người bắt đầu tìm đến và thực hành tâm linh nhiều hơn, đối nghịch với đó là những con người sống thực tế, không chấp nhận những khái niệm “trên trời dưới đất” như ‘higher-self’, ‘thế lực vũ trụ’, ‘thanh tẩy’… Rosa tưởng Cosmos sẽ dùng tay nghề để giúp mình sửa nhà, nhưng hóa ra anh lại giúp cô cách khác.
Lý giải đoạn kết Listen Again and Seek the Sun
Listen Again and Seek the Sun là hồi phim phản ánh tình trạng biến đổi khí hậu, khiến nước dâng cao ở một thời điểm trong tương lai. Rosa đại diện cho những người giả vờ làm ngơ, cho rằng biến đổi khí hậu là không có thật, kể cả khi nước đã ngập xăm xắp chân cô. Đồng thời cũng vì Rosa gắn bó với ngôi nhà, không muốn và cũng chẳng dám buông bỏ. Rosa sẽ gạt phăng mấy lời “hão huyền” của Jen về việc thay đổi bản thân hoặc bước tiếp, dù đó là để tốt cho cô.
Thật sự Cosmos đã giúp đỡ Rosa theo cách tốt nhất có thể. Mặc dù phàn nàn về những người ở chùa, Rosa vẫn nhân nhượng họ vì cô sợ cô đơn. Thế nên, khi nghe tin Elias và Jen sẽ rời đi, Rosa mới gục ngã và hình dung cảnh mình sống cô quạnh trong ngôi nhà. Ở hai câu chuyện trước, tự ngôi nhà đều tràn ngập chướng khí, nhưng ở câu chuyện thứ 3, nói theo một cách tâm linh thì Cosmos đã thanh tẩy được ngôi nhà, chỉ còn Rosa phải tự thúc đẩy bản thân thôi.
Cái cần gạt để kích hoạt ngôi nhà là ẩn dụ cho việc một con người phải tự đẩy mình đi, đẩy hết sức để vượt khỏi vùng an toàn. The House khắc họa Jen và Cosmos như dân Hippie điên điên, thật ra đó chính là định kiến xã hội áp đặt lên những con người đang bước theo con đường tâm linh như thế: cho rằng họ là những kẻ ăn bám, sống trên mây, điên khùng và xem thường cái gọi là “hướng dẫn tinh thần”. Thế nhưng, họ chính là người giúp Rosa dỡ bỏ lời nguyền của mảnh đất dữ, bỏ đi chấp niệm mà dong buồm đến nơi có bạn bè chào đón.
Lời kết
Ý nghĩa của The House là như thế nào, thì bạn có thể nán lại để nghe hết bài hát cuối phim để hiểu. Điểm chung của cả 3 câu chuyện đó là nỗi cô đơn, bất an len lỏi trong ngôi nhà nguyền rủa. Nhưng may mắn là ở câu chuyện cuối, Rosa có những người bạn giúp đỡ. Chính sự tương tác giữa… mèo và mèo là thứ cứu rỗi linh hồn nhân vật mắc kẹt trong ngôi nhà. Có khi, lời nguyền không thực sự nằm ở ngôi nhà mà ở chính nhân vật.
Nắng chiếu qua tấm kính cửa sổ. Chỉ để soi rọi sự thật rằng tôi lẻ loi. Mái ấm là nơi tình yêu và cuộc đời hòa quyện. Còn ngôi nhà chẳng là gì ngoài mớ gạch xếp chồng. Hãy đập bỏ ngôi nhà và xây một thứ khác giúp bạn tìm được bản thân. Không phải một thứ khiến bạn đổ cả đời vào đó rồi lại nhìn cuộc đời rỉ rả trôi đi. Có gì khác nhau giữa ngôi nhà và mái ấm? Mái ấm là nơi bạn không bao giờ thấy lẻ loi. Còn ngôi nhà chỉ là mớ gạch xếp chồng.
<Lời bài hát “This House Is…”>
Điểm qua Lịch chiếu phim Netflix tháng 01/2022 để đón xem thêm nhiều phim hay nhé!
